Zlecasz komuś — coraz częściej także AI — zbudowanie strony albo aplikacji. Tydzień czy miesiąc później dostajesz produkt, który technicznie działa, ale nie jest tym, co miałeś w głowie. Powód prawie zawsze jest ten sam.
Klient mówi: „chcę nowoczesną stronę dla mojej firmy.”
Deweloper — albo dzisiaj coraz częściej AI, które pisze kod pod czyimś nadzorem — pyta: „nowoczesną, czyli jaką? Dla kogo? Co ma się na niej wydarzyć?”
Cisza. Albo odpowiedź w stylu: „no, żeby było ładnie i profesjonalnie.”
Tydzień później powstaje pierwsza wersja. Coś nie pasuje. Poprawka. Potem druga. Potem okazuje się, że brakuje funkcji, o której nikt nie wspomniał, bo „wydawało się oczywiste”. Termin się wydłuża. Budżet też.
To nie jest wina wykonawcy ani AI
AI buduje dokładnie to, co dostanie w opisie — nic więcej, nic mniej. To samo dotyczy dobrego dewelopera: im mniej wie na starcie, tym więcej musi zgadywać, a zgadywanie zawsze kosztuje więcej niż pytanie zadane wcześniej.
Z projektów, które widziałem — własnych i cudzych — niejasny brief to prawie zawsze druga, trzecia, czasem czwarta runda poprawek. Nie jedna dodatkowa uwaga na końcu, tylko powtarzające się „a właściwie to jednak…” w różnych momentach budowy.
Problem nie leży w narzędziu ani w kompetencjach. Leży w tym, że większość osób zlecających stronę czy aplikację nie ma jeszcze odpowiedzi na pytania, które i tak padną — tylko padają w trakcie budowy, zamiast przed nią.
Skąd się biorą kolejne rundy poprawek
Prawie zawsze z tych samych trzech luk.
Nikt nie ustalił jednego, najważniejszego celu produktu. „Nowoczesna i profesjonalna” nie mówi nic o tym, czy strona ma sprzedawać, zbierać zapytania, czy budować wizerunek. Bez tego każda decyzja projektowa jest zgadywaniem.
Zakres rósł w trakcie rozmowy, nie przed nią. Przypominasz sobie o kolejnej funkcji dopiero, gdy widzisz gotowy ekran bez niej. To nie zła wola — to naturalne, gdy nikt wcześniej nie zapytał wprost, czy to jest potrzebne od pierwszego dnia.
Nikt nie ustalił, kto podejmuje decyzję. Gdy akceptację trzeba zbierać od kilku osób po kolei, każda runda poprawek trwa tydzień zamiast dnia.
Żadna z tych trzech rzeczy nie wymaga wiedzy technicznej. Wymaga jednej rozmowy z samym sobą, zanim ktokolwiek zacznie pracę.
Trzy pytania, które oszczędzają najwięcej czasu
Zanim napiszesz do wykonawcy albo usiądziesz do pracy z AI, odpowiedz sobie na trzy rzeczy:
- Jaki jest jeden, najważniejszy cel tego produktu? Nie lista życzeń — jedna rzecz, dla której to w ogóle powstaje.
- Co konkretnie ma zrobić osoba, która wejdzie na stronę czy do aplikacji? Jedna akcja, nie pięć równie ważnych.
- Kto podejmuje ostateczną decyzję akceptacji kolejnych etapów? Jedna osoba, nie komitet — samo to potrafi skrócić projekt o tygodnie.
Jeśli na każde z tych trzech pytań potrafisz odpowiedzieć jednym zdaniem, jesteś przygotowany lepiej niż większość osób zlecających taki projekt.
Reszty nie da się utrzymać w głowie
Poza tymi trzema pytaniami jest jeszcze kilkanaście mniejszych — o treści, o integracje z innymi systemami, o dane, o to, co ma się wydarzyć po uruchomieniu. Nikt nie pamięta wszystkich naraz podczas jednej rozmowy, a każde pominięte pytanie to potencjalna runda poprawek później.
Dlatego zebrałem je w jeden formularz — dokładnie ten, którego sam używam, zanim zaczynam pracę nad stroną, aplikacją webową albo mobilną. Wypełniasz go raz, na spokojnie, zanim jeszcze z kimkolwiek zaczniesz rozmawiać o projekcie. Kto go wypełni, ten przechodzi do budowy z gotowym, jednoznacznym opisem — zamiast zgadywania po drodze.
Znajdziesz go poniżej. Zostaw e-mail, wyślę go prosto na skrzynkę.
Artur Wojciechowski — praktyk AI i automatyzacji, buduje strony i aplikacje dla polskich firm z wykorzystaniem AI-wspomaganego procesu, który opisuje w tym artykule.